Atıcılık...

Olimpiyat tarihinde birçok sporcu altın madalyalara sahip olabilmek için spora yeniden başlamıştır. Ancak bunların en önemlisi Karoly Takacs’dır kuşkusuz. Karoly, 1938′de Macaristan olimpiyat atış takımının üyesiydi; ancak talihsiz bir kaza onu olimpiyatlardan uzaklaştırdı; silahı sağ elinde patlamıştı. On yıl sonra Karoly sol elle ateş etmeyi öğrenip geri geldi ve 1948 Londra Olimpiyatları’nda altın madalyayı eve götürmeyi başardı.
1896′daki olimpiyatlarda atıcılık dalında sadece üç kategori vardı. Sydney 2000′de ise 17 kategori olacak . Bundan da anlaşılacağı üzere atıcılık ilk olimpiyatlardan bu yana çok gelişti. Bu gelişim ve değişim nedeni olarak teknolojideki gelişmenin silah sektörüne yansıması gösterilebilir ve bu gelişmeler bu sporu yapan insanları daha da istekli hale getirmiştir.

Yarışma :

Sydney 2000′de yedisi kadınlara ait olmak üzere atıcılıkta 17 kategori bulunuyor. Bayanlar dalında bireysel atıcılık olimpiyatlara 1984 Los Angeles Olimpiyatları’nda girmiştir. Ancak isterlerse sporcular ( kadın-erkek ) bu dalların herhangi birine girebilirler. Atıcılıkta oyunlar dört gruba ayrılmıştır: ateş etme , tüfekle atış , tabancayla atış ve hareketli hedefe atış.
Tüfek ve tabancayla atış gruplarında yarışmacılar 10 , 25 ve 50 metre ilerideki hedeflere ateş ederler. Hareketli hedef grubunda hareket eden hedefleri vurmaya çalışırlar.


Kurallar

Atıcılık - Kurallar :

Olaylar
Silahı Ateşleme : Sporcular ateş etmeden önce ateş edecekleri özel yerlere geçerler. Atıcının verdiği işaretle birlikte tabağa benzeyen hareketli hedefler harekete geçirilir ve atıcı hedefi vurmaya çalışır. Hedefler havada yüksek bir hızda hareket ederler ve en fazla hedefi vurmayı başaran altın madalyayı alır. Trap ve İkili-Trap dallarında eğer hedef sporcu işaret verir vermez havalanmazsa sporcu silahını yere indirerek atış yapmayabilir. Skeet dalında ise sporcu işareti verdikten sonra hedefin havalanması üç saniye kadar gecikebilir. Eğer bu gecikme üç saniyeyi geçerse sporcu yine silahını yere indirerek atış yapmayabilir. Her atış kategorisinde atışın puan alması için ya hedefi düşürmesi ya da hedeften parça koparması gerekir.

Trap :

Trap kategorisi adını hedefleri havaya fırlatan makineden almıştır. Trap kategorisinde yükseklikleri 1-4 metre arası değişen üç trap makinesi bulunur. Atıcı bunlardan hangisinin harekete geçeceğini bilemez ve hedef havalandığında sadece iki atış hakkı vardır.

İkili - Trap :

İkili - Trap dalında iki ayrı yükseklikteki traptan aynı anda iki hedef birden harekete geçer. 3 - 3.5 metre yükseklikteki traplardan iki hedef harekete geçer ve atıcının her hedef için bir atış hakkı vardır.

Skeet :

Skeet dalında bir yarım dairenin iki ayrı ucunda bulunan traplardan hedefler harekete geçer. Skeet de tekli ve ikili olmak üzere iki kategoriye ayrılır. Tekli dalında iki hedef de aynı trapten harekete geçerken ikili dalında , iki hedef de aynı trapten havalanır. Skeet dalında sporcular her hedefe bir atış yapabilir. Ancak skeet kategorisinde sporcu silahını hedef havalanana kadar belli bir yükseklikte tutmalıdır.

Tüfekle Atış :

Puanlama :

Tüfekle atış kategorisinde atıcılar on çemberden oluşan hedeflere ateş ederler ve buna göre puan alırlar. En fazla puanı alan kazanır. Sporcular ayakta durarak ya da çömelerek ateş etme hakkına sahiptir. Final aşamasında ise hedefteki çember sayısı arttırılır . Sporcular atış yaptıkları çembere göre ( okçuluktaki gibi ) puan alırlar. Genel olarak problem olabilecek durum iki puan alanına saplanan kurşunlardır. Genel olarak böyle bir pozisyonda yüksek olan puan verilir. Tüfek ve silahla atış kategorilerinde genellikle son on atışta beraberlikler bozulur. Finalde eğer son on atıştan sonra da beraberlik bozulmazsa başarısız atışlar sonucu belirler.

Atış Pozisyonları :

Ayakta atış yapılırken eğer hareketli hedef kategorisinde ise atıcı hiçbir yerden destek almayacak şekilde durur. Sol kol ( solak sporcular için sağ kol ) gövdeden ya da kalçadan destek almamalıdır. Diz çökerek atış yapılacaksa atıcının sağ ayak parmağı yere değebilir. Sol dirsek , sol dizden destek alabilir ; ancak dirsek dizden 10 cm’den fazla ileride olamaz. Tüfekle atış dalında yarışacak olan sporcular dizlerini korumak için özel dizlikler kullanabilirler.

Tabanca :

Tabancayla atışta da aynen tüfekle atışta olduğu gibi 10 çemberden oluşan bir hedef vardır. Atıcılar silahı tek elle ateşlemek zorundadır. Atıcılar ateş ederken el bileklerinden destek alamazlar.

Hareketli Hedefler :

Hareketli hedefler kategorisinde erkekler dalında sporcular 2 metrelik bir genişlikte hareket eden hedefi vurmaya çalışırlar. Hareketli hedefler kategorisi de ikiye ayrılır : “yavaş koşu” ve ” hızlı koşu”. Yavaş koşu bölümünde atıcılar beş saniye içinde nişan alıp , ateş etmek zorundadır. Hızlı koşuda ise bu süre 2.5 saniyedir. Atıcılar silahlarını kalçaları hizasında tutarlar ve ancak hedef havalanınca silahlarını yukarı kaldırabilirler.

Silahlar :

Atıcılar çift namlulu istedikleri silahı kullanabilirler. Silahlar konusunda bir kalibre kısıtlaması yoktur. Ancak genellikle trap dalında uzun mesafe ateş edildiği için uzun namlulu silahlar kullanılır ( 76 - 81 cm arası ) . Skeet dalında yarışan atıcılar ise daha kısa namlulu silahlar kullanırlar ( 66 - 71 cm arası ) .

Tüfek :

Tüfekli atış kategorisinde küçük kalibreli silahlar kullanılır ( standart olarak 22 kalibre ) . Havalı tüfek kullanan atıcılar ise standart olarak 177 kalibrelik silahlar kullanır.

Tabanca :

Tabancalar konusunda olimpiyatlarda çok sıkı kurallar vardır . Tabanca 22 kalibrelik ve tabancanın ağırlığı da maksimum 1260 gram olmalıdır. Bayanlar dalında ise 22 kalibrelik silahlar kullanılır ve tabancanın ağırlığı ( tüm eklerle birlikte ) 1400 gramı geçmemelidir. Ayrıca bayanlar dalında kullanılan silahların namluları 153 milimetreden uzun olamaz.

Hareketli Hedef :

Bu daldaki atıcılar en fazla 177 kalibrelik ve en fazla 4x teleskopik büyütmeye sahip silahlar kullanabilirler ( Bu dal teleskopik büyütmeye sahip silahlara izin verilen tek daldır. ).

Atış Mesafeleri :

Tüfek ve Tabanca :

Tüm atış kategorilerinde elektronik hedefler kullanılır. Tüm hedefler on ayrı bölgeye sahiptir. En içteki bölge “boğa gözü” olarak bilinir. Tüm atış olayları 10 ve 50 metre sınırları içinde yapılır. Sadece hızlı - atış kategorisi 25 metreden yapılır.

Hareketli Hedef :

Hedef belirlenen bir yol boyunca aralarında iki metre uzaklık bulunan duvarlar arasında hareket eder. Atıcı ise bu duvarlara 10 metre uzaklıkta durur ve oradan ateş eder.

Diğer Kurallar :

Bir atışın puan alıp alamayacağına en son olarak hakem karar verir. Hakem karar verirken yanındaki üç asistanının fikrini de alabilir. - Eğer hakem bir atışın geçersiz olduğuna karar verirse , atış tekrarlanır . Ancak atıcı üç kez başarısız atış yaparsa o atış kaybedilmiş sayılır. - Finalde berabere kalmış iki atıcıdan ilk başarısız atış yapan elenir. - Atıcıya avantaj sağlayabilecek eklemeler yasaktır.

Sydney 2000 :

Sydney 2000′de atıcılar bireysel olarak değil de ülkelerini temsilen yarışacaklar. Olimpiyatlara 410 sporcunun katılması bekleniyor ve bunlardan 382’si daha önce uluslararası yarışmalara katılan sporcular. Bir ülke en fazla iki sporcuyla temsil edilebiliyor ; ancak bazı durumlarda bu sayı üçe çıkabiliyor.


Tarihçe

Atıcılık - Tarihi :

Atıcılık bir spor olarak olimpiyatlara girmeden önce insanlar silahı başka amaçlar için kullanıyordu. Daha önceleri silahla atıcılığa benzeyen başka faaliyetler de vardı. İnsanlar oklarla hayvanları avlardı. Antik Atina’da insanlar tanrılara hoş görünmek için oklarla kuşları avlardı. Atıcılık bir spor olarak 10. yüzyılda tarih sahnesine çıkmıştır. Bir İsviçreli bir kanca , ok ve baltayı birleştirerek iki metre uzunluğunda acayip bir yapı yaratmış ve bunu da spor için kullanmaya başlamıştır. 13. ve 14. yüzyıllarda Almanlar sadece erkeklerin katıldığı kulüpler kurmuşlardır. Bu kulüplerde kaval tüfeği ile atıcılık benzeri faaliyetlerde bulunmuşlardır. Kaval tüfeği , modern tüfeğin öncüsü olmuştur. Aslında tüfeğin tarihi daha gerilere Fransa kralı Charles VIII dönemine kadar gider.
Fransız kral savaş alanında kolay manevra yapabilme şansı verdiği için askerlerine tüfek kullanmıştır. Ancak atıcılık tam olarak spor haline gelmesi silah sektöründe gelişmelerin meydana geldiği 16. yüzyıla kadar mümkün olamamıştır. Atıcılık yarışmaları eski zamanlarda genelde noelde yapılırdı. Bu yarışmalar bir festival havası içerisinde geçer ve kazanan sporcuya genellikle ödül olarak para veya altın verilirdi.
1710′da yeni tür tüfeklerin ortaya çıkmasıyla atıcılık Amerika’ya da sıçradı. Yemek bulmak ve kendilerini Hindistan’dan gelenlerden korumak isteyen Amerikalılar ağaçlara ve sabit hedeflere ateş ederek atış yeteneklerini geliştirmişlerdir. Amerika’da yapılan ilk atıcılık yarışmaları resmi bir nitelik taşımamaktaydı. Bu yarışmalarda sporcular 75 , 90 metre ötedeki hedeflere ateş ederlerdi. 1890′larda atıcılık sporu için özel silahların geliştirilmesiyle birlikte atıcılığa olan ilgi daha da arttı. Amerikalılar bundan sonra Avrupa’dakine benzer hedefler kullanmaya başladılar.
1825 yılında artık bir atıcılık faaliyetine 1000′e yakın kişi izleyici olarak geliyordu. 1830′lara doğru sabit hedefler yerine kuş gibi hareketli hedefleri kullanmaya başladılar. Daha sonraları Amerika’da ulusal atıcılık federasyonları kurulmaya başlandı. 1907 yılında Amerika’da sekiz ulusal atıcılık federasyonu vardı. Şu anda ise 148 üyeden oluşan Uluslar arası Atıcılık Federasyonu Amerika’da faaliyet göstermekte.
Atıcılık 1904 St.Louis ve 1928 Amsterdam Olimpiyatları hariç tüm olimpiyatlarda boy göstermiştir. Atıcılıkta bayanlar dalındaki ünlü isimlerden biri şüphesiz 15 metre uzaktan ateş ederek 5000 hedeften 4772’sini vuran Annie Oakley’dir. Ancak kadınlar atıcılık dalındaki ilk madalyalarını modern olimpiyatlar yapılalı neredeyse bir yüzyıl geçtikten sonra 1976′da almışlardır. Sydney 2000′de bayanlar altı atıcılık kategorisinde yarışacak.